A)
İLK YARDIM NEDİR?
Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren
durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya
kadar,hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye
gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan
uygulamalara ilkyardım denir.
İLK YARDIM UYGULAMASINDA
KESİNLİKLE İLAÇ KULLANILMAZ.
B) İLK YARDIMDA
AMAÇ NEDİR?
1.Yaşamı koruma ve sürdürülmesini sağlama
2.Durumun kötüleşmesini engelleme
3.İyileşmesini kolaylaştırma
C) İLKYARDIMCININ ÖZELLİKLERİ VE SORUMLULUKLARI
NEDİR?
1.Sakin ve telaşsız olmalı.
2.Hastayı sakinleştirmeli.
3.Çevreyi değerlendirip süren bir tehlike olup
olmadığını belirlemeli.
4.Kendi can güvenliğini tehlikeye atmamalı.
5.Çevredeki kişileri,sağlık kuruluşları,itfaiye ve
güvenliğe haber vermeleri için organize etmeli.
6.Hastanın durumunu değerlendirerek uygun ilk
yardıma başlamalı.
7.Hastanın sağlık kuruluşuna bir an önce ulaşmasını
sağlamalı.
D) İLK
YARDIMIN ABC'Sİ NEDİR?
A.Soluk
yolunun açılması.
B.Solunumun düzeltilmesi.
C.Dolaşımın etkinliğini sağlama.
2.Bilinci
kapalı kişilerde dil arkaya düşüp havayolunu
tıkayabilir.Bu durumda baş geriye itilip çene yukarı
kaldırılarak soluk yolu açılır.
F) SOLUNUM YOLU NASIL DÜZELTİLİR?(YAPAY SOLUNUM)
Solunumu duran kişiye derhal yapay solunum
uygulanmalıdır.
1.Hasta sert bir zemine yatırılır.
2.Ağız içi temizlenerek varsa yabancı cisimler
çıkarılır.
3.Çenesi yukarı kaldırılarak baş hafifçe arkaya
itilir.
4.Ağızdan ağıza solunum yapılacaksa burun
kapatılır.Burundan solunum yapılacaksa ağız
kapatılır.
5.Derin bir
soluk alınıp,solunum yaptırılacak kişinin ağzına (yada
burnuna) ağız yerleştirlir.
6.Hastanın göğsünün kabarmasına yetecek şiddette soluk
verilir.
G) DOLAŞIMIN ETKİNLİĞİ NASIL SAĞLANIR?(KALP MESAJI)
1.Kalp durmuşsa hemen kalp mesajına başlanır.
2.Hasta sert bir zemine yatırılır ve bir yanına diz
çökülür.
YARA İÇİNDEKİ YABANCI
CİSİM,KEMİK,PARÇASI VS. ÇIKARILMAMALIDIR.
3.Göğüs kemiğinin(iman tahtası)üçte bir alt ucuna bir
elin ayası sıkıca yerleştirilir,diğer elin ayası bunun
üstüne konur.Parmaklar hastaya temas etmemelidir.
4. Kollar dik tutularak (Bilek ve dirsekler
bükülmeden)sabit ve ritmik bir şekilde göğüse 4-5 cm
bastırılır.
5. Arada nabız kontrol edilerek dakikada 60 kez olmak
üzere dolaşım başlayıncaya kadar devam edilir.
H) BAYILMALARDA UYGULANACAK İLKYARDIM KURALLARI
1.Elbiseleri boyundan,göğüsten ve karından gevşetilir.
2.Hastanın beynine kan gitmesini sağlamak için düz bir
yerde sırtüstü yatırılarak,ayakları yukarı kaldırılır ve
sonrada şok pozisyonunda bekletilir. Kesinlikle başının
altına yastık konmaz.
3.Hastaya uyarıcı kokular koklatılır. (Amonyak vb.)
4.Hastanın zorlanmaksızın kendine gelmesi beklenir.
5.Kendine geldiğinde su, çay gibi içecekler azar azar
verilmelidir.
I) GÖĞÜS
YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Yaralı,yarı oturur duruma getirilir
2.Havanın akciğerler dolmasına engel olmak için açık
olan yara yerine temiz bir bez kapatıp basınç yapmadan
sarılır
3.Kazazedenin ısı kaybı önlenir.
J) KARIN
YARALANMALARINDA İLKYARDIM
1.Hastaya ağızdan yiyecek içecek verilmez.
2.Yaralı başı hafif yüksek, dizlernin altına rulo
edilmiş bir battaniye konularak sırt üstü yatırılır
3.Herhangi bir organ dışarı çıkmış ise asla el sürülmez.Genişbir
gaz bezi varsa serum fizyolojik ile ıslatılarak basınç
yapmadan organların üzerine örtülür.
4.Yaralı zaman geçirmeden sevkedilir..
K) EGZOS
ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM
1.Hasta derhal temiz havaya çıkarılır.
2.Şuuru tam kapalı olmayanlar temiz havada derin solunum
yaptırılır.
3.Şuuru kapalı veya solunum yapmakta güçlük çeken
hastalara suni solunum tatbik edilir.
4.Beden ısısının düşmesini engellemek için üstü örtülür.
5.Hasta en seri şekilde sağlık merkezine gönderilir.
L) SİNDİRİM YOLU İLE OLAN ZEHİRMELERİNDE İLKYARDIM
1.Zehrin sulanması ve emilimin yavaşlaması için
hastalara;süt,yumurta akı,nişasta solisyonlu su içirilir
2.Kusmasına yardım edilir.
3.Asitle olan zehirlenmelerde,hasta hiçbir zaman kusmaya
zorlanmaz.Su ve süt yumurta akı karıştırılarak içirilir.
4.Alkali ile olan zehirlenmelerde:1/4 oranında sirke ile
hazırlanmış 500ml. su veya limon suyu içirilir.
M)
KANAMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanayan uzuv(kol,bacak vs.)yükseltilir.
2.Yara üzerine temiz gazlıbez,mendil veya çamaşır
parçası konur ve sıkıca bastırılır.
3.Kanama durmazsa kanayan yerin 5 cm yukarı kısmına
bandaj uygulanır.
N) BURUN KANAMASINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Burnu kanayan kişinin başı hafifçe öne eğilir.
2.Hasta burun üzerine basınç yapar
3.Bu sırada ağızdan soluk alıp verir ve asla sümkürmez.
BURUN KANAMASINDA HASTANIN BAŞI
GERİYE DOĞRU KALDIRILMAZ.
O) ELEKTİRİK ÇARPMALARINDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Önce ilk yardımcı kendi güvenliğini sağlar.
2.Elektrik akımının yaralı ile teması kesilir.Bu
yapılmadan önce yaralıya dokunulmaz
3.Kuru tahta parçası ve lastik gibi elektrik geçirmeyen
maddelerle hasta çekilerek veya kablo itilerek akımdan
kurtarılır.
4.Solunum durmuşsa yapay solunuma,kalp durmuşsa kalp
mesajına başlanır.
5.Yanık varsa soğuk su ile yıkanır.
P)
KIRIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Hasta sarsılmaz ve hareket ettirilmez.
2. Kanama varsa durdurulur.
3. Hasta taşınmadan önce kırık bölgesi hareketsiz hale
getirilir.(Bunun için tahta gibi sert cisimler
kullanılabilir.)
4.Açık kırık varsa(kırık uçları görülüyorsa)kırık kemik
parçalarına kesinlikle dokunulmaz ve bunlar
yerleştirilmeye çalışılmaz.Yara üzerine temiz bir
gazlıbez kapatılır.
R)
YANIKLARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Soğuk musluk suyu ile ağrı azaltılır.
2.Hastanın takıları çıkartılır.(Daha sonra oluşabilecek
şişler nedeniyle çıkarmak zorlaşabilir.)
3.Oluşan kabarcıklar patlatılmaz.
4.Yanan kısımların üzeri temiz gazlıbezle kapatılır
hiçbir şey sürülmez.
5.Hastanın bilinci yerinde ise bol su içirilir.
YANIK YÜZEYİNE DİŞ
MACUNU,SALÇA,YOĞURT GİBİ MADDELER KESİNLİKLE
SÜRÜLMEMELİDİR.
S)
YARALANMALARDA İLK YARDIM NASIL YAPILIR?
1.Kanama varsa kontrol edilir.
2.Yaranın kirlenmesi önlenir.
3.Varsa kopan parça korunur.(Islak bir gazlı beze
sarılıp bir naylon torbaya konulur,bu torba da içi buz
dolu başka bir torbaya konulur.
